Jak uniknąć stresu – MODEL ABC część 1

landscape-nature-hand-field

Bardzo podobają mi się teorie, które skłaniają do myślenia i do jakiejś wewnętrznej zmiany lub które pozwalają spojrzeć inaczej na wiele różnych sytuacji. Jedną z takich teorii jest Model ABC (lub REBT) stworzony przez Alberta Ellisa. W dzisiejszym wpisie mam do przekazania na ten temat tak dużo, że postanowiłam go podzielić na dwie części, żeby trochę lepiej się czytało. Na ciąg dalszy zapraszam do kolejnego artykułu :)

 

 Jak uniknąć stresu – MODEL ABC część 2 

 

MODEL STRESU ABC – O CO W TYM CHODZI?

Model jest bardzo prosty w obsłudze. Według niego, to nie jest dokładnie tak, że trudne sytuacje, z którymi mamy do czynienia w życiu wywołują stres. Bardziej przykłada się do tego nasze wyobrażenie o nich. Bardzo często pod wpływem emocji, wyolbrzymiamy wiele negatywnych przeżyć, by dzień później, patrząc na nie „bardziej trzeźwo”, stwierdzić, że nie jest aż tak źle, jak nam się wydawało. Zdarza się też, że dopiero nieco bardziej obiektywna uwaga osoby z zewnątrz, pozwala nam „zejść na ziemię” i dostrzec wielkość „tragedii”. Oznacza to, że denerwujemy się i stresujemy przez własną interpretację i subiektywną ocenę negatywnych doświadczeń, a nie bezpośrednio przez te nieszczęśliwe wypadki!

CO OZNACZAJĄ LITERY W MODELU?

  • A → to zdarzenia lub przeciwności z jakimi mamy do czynienia w życiu
  • B → to ocena zdarzenia
  • C → to konsekwencje interpretacji zdarzenia

Model prezentuje się następująco: dane wydarzenie zostaje zinterpretowane przez nas w określony sposób, a to prowadzi do konkretnych konsekwencji widocznych w emocjach i zachowaniu.

MODELABC

Model po prostu zaprzecza jakoby przykre sytuacje życiowe prowadziły od razu do tragicznych konsekwencji, a zwraca uwagę na rolę naszych irracjonalnych reakcji.

Jeżeli ocenimy dane zdarzenie racjonalnie to doświadczamy tak zwanych ZDROWYCH EMOCJI NEGATYWNYCH, czyli między innymi smutku, złości, czy rozczarowania. I to są jak najbardziej pożądane uczucia! Często jednak posługujemy się przekonaniami irracjonalnymi, a te prowadzą do NIEZDROWYCH EMOCJI, takich jak depresja, wściekłość lub zawiść.

JAK TO WYGLĄDA?

Ale żeby nie było tylko suchej teorii, czas na bardziej przystępne zobrazowanie całego tego bełkotu :) Skoro A to zaistniała sytuacja, B to nasza interpretacja, a C to konsekwencje, to spójrzmy na banalny przykład.

Są dwie kobiety: kobieta 1 i kobieta 2. Jedna i druga ma męża, który ją zdradza (ta zdrada to wydarzenie – A).

Kobieta 1 myśli tak:

To najgorsze co mogło mnie spotkać w życiu. Zdradził mnie, bo nie widzi we mnie atrakcyjnej kobiety. Jestem do niczego. Zostawi mnie dla lepszej, a ja będę już zawsze sama. Nikt mnie nie pokocha, taka jestem beznadziejna.”

I to są jej przekonania, czyli B. Konsekwencją C, będzie coraz bardziej pogłębiająca się depresja, niska samoocena i problemy ze znalezieniem partnera.

Kobieta 2 myśli inaczej:

Szkoda, że tak zakończy się nasze małżeństwo, ale nie pozwolę mu, aby tak mnie traktował. Nie zasługuję na to. Wiem, że stać mnie na wiele więcej i że pewnego dnia spotkam mężczyznę, z którym będę szczęśliwa.”

To są jej przekonania, których konsekwencją jest wzmocnienie wiary w siebie i dążenie do stworzenia satysfakcjonującego związku z osobą, która będzie ją szanować.

Ta historia może mieć wiele zakończeń, jedna kobieta mogła zechcieć się zemścić na mężu, inna go zabić, a jeszcze inna zabić siebie. Jak widać, w każdym przypadku sytuacja jest taka sama – zdrada, i nie prowadzi ona od razu do konsekwencji.

MODELABC2

To nasza ocena sytuacji powoduje określone konsekwencje. Jeżeli uznamy zdradę męża za najgorszą rzecz jaka mogła nam się przydarzyć w życiu, nie trudno będzie nam zachować się w irracjonalny sposób. Kobieta 1 zareagowała bardzo emocjonalnie, wyolbrzymiła całe wydarzenie, co doprowadziło do autodestrukcji. Kobieta 2 natomiast spojrzała na tę sytuację z innego punktu widzenia i dzięki temu zareagowała w sposób konstruktywny. Takie zdrowe podejście pomogło jej pogodzić się z zaistniałymi okolicznościami i pozwoliło wyciągnąć wnioski na przyszłość.

IRRACJONALNE PRZEKONANIA

Ogólnie bardzo ważne jest, by po prostu myśleć i zachowywać się w sposób zrównoważony i adekwatny do okoliczności. Śmiertelnie poważne traktowanie niefortunnych zdarzeń prowadzi do powstawania niepożądanych i niezdrowych emocji negatywnych, które prowadzą właśnie do takich autodestrukcyjnych zachowań. Co więcej, przedstawiają cię w niekorzystnym świetle. Wiele osób może uznać cię za mało dojrzałego człowieka. Naturalne jest odczuwanie złości, smutku lub frustracji w odpowiedzi na trudne sytuacje, natomiast nieodpowiednie są wybuchy gniewu, panika, czy depresja. Zdrowa reakcja na zdradę męża to smutek, rozczarowanie i na przykład zażądanie rozwodu. Niezdrowa reakcja to furia i plan zabicia męża lub jego kochanki.

Sztuka zatem polega na tym, by dodać do modelu ABC literkę D i zacząć kwestionować nieracjonalne przekonania, które prowadzą do takich niestosownych zachowań, ale o tym w następnym wpisie!

 

 Jak uniknąć stresu – MODEL ABC część 2 

 

Kamila Bondos

Przeczytaj koniecznie